İkbal Nedir ve İkballer Kimdir?

Admin | Perşembe, Ocak 17, 2013 | 0 yorum

İkbal Nedir ve İkballer Kimdir?
İkbal, Osmanlı Padişahları ’nın beraber oldukları karı koca hayatı yaşadıkları ve genellikle çocuk sahibi olmadıkları cariyelere denir.
Bazı durumlarda çocuk sahibi olur olmaz Kadın Efendiliğe yükselmişlerdir. II. Mahmut‘un ikbali Pertevniyal Sultan gibi. Bazen de çocuk sahibi olmalarına rağmen, Kadın Efendi unvanını hemen almamışlar ve ikbal olarak kalmışlardır. Abdülmecid ‘in Baş ikbali Nalandil Hanım gibi.
İkbal Müessesesi, Osmanlı Tarihinde II. Mustafa ile başlamaktadır ve ismi de Şahin Fatma Hanım ‘dır. Daha sonra III. Ahmet ‘in 1, I. Mahmut’un 4, III. Mustafa’nın 1, III. Selim’in 1, II. Mahmut’un 4, Abdülmecid’in 6 ve II. Abdülhamit’in 4 ikbali tespit edilebilmiştir.
İkballer, Padişah’ın kadın efendilerinden sonra gelen ve karı-koca münasebetinde bulunduğu cariyelerdir. Padişah eğer, has odalık, peyk veya gözde tabir edilen cariyeler ile cinsel münasebette bulunur, bunlar gebe kalırlar ve sonradan çırağ (dışarıdan biri ile evlendirme) edilmezlerse, adı geçen cariyelere ikbal adı verilir. Birden fazla olmaları halinde sırasıyla baş ikbal, ikinci ikbal, üçüncü ikbal şeklinde anılırlardı. Sayıları aynı anda dördü geçmemiştir. İkbal meselesi, XVII. Yüzyıl sonunda duraklama ve gerileme devri padişahlarının tahta çıktıktan sonra aldıkları kadınlar olarak başlamış ve XIX. Yüzyılda ise Harem’in itibarlı kadınları arasında yerlerini almışlardır. I. Abdülhamid’e kadar hususi daireleri olmayan ikballer için I. Abdülhamid, Topkapı Sarayında  Gözdeler-İkballer Dairesini inşa ettirmiştir. Kadın Efendiler ile İkballerin en önemli özelliği, Padişahın vefatından sonra dastatülerini koruyabilmeleridir.

Kaynak: OSAV -Prof. Dr. Ahmet Akgündüz –Doç. Dr. Said Öztürk

Category: ,

0 yorum

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Nedir? Kimdir? Bilgilen