Mitoloji Nedir? (Ne demek) ve Nasıl Oluşmuştur?


Mitoloji Nedir, Mitoloji Ne Demek ve Nasıl Oluşmuştur? Hangi Mitolojiler Vardır, Mitoloji Çeşitlerş hakkında bilgi sayfamızı inceleyiniz.


Aslında Mitoloji Nedir? 

Diğer adı efsane bilim olan mitoloji, bir millete ya da bir grup insana ait toplanmış mitlerin tümüne verilen ada ya da bu mitlerin araştırılmasına dayalı bilime denir. Mitler, insanların doğa, tarih ve gelenekler hakkında anlattığı hikayelerdir.

Her kültürde mitlere rastlanır. Mitlerin kaynakları genellikle insana ait niteliklerin doğaya verilmesi ya da doğada görülen fenomenlere verilmesi ile gerçekleştirilen ritüellere tarihsel olaylardan yola çıkılarak birtakım anlamlar kazandırmaktır.
 
Bir kültüre ait mitler o kültüre ait değer yargılarını, dini tecrübeleri, davranış modelini, ahlaki dersleri vb. yansıtmaktadır.Bununla beraber bazı milletlerin mitolojileri arasında ortak olaylara rastlanır.
Eski Yunan mitolojisi, şahıslar bakımından en zengin, olaylar bakımından en girift mitolojidir, tanrılar İnsan biçiminde tasarlanmıştır.

Geçen olaylar da gerçeğe bağlı olaylardır. Eski Romalılar da hemen aynen Yunan mitolojisini benimsemişler, ancak kahraman adlarını değiştirmişlerdir. Türk mitolojisi ise İslam'dan önceki devirlerde var olan totem dininin sonucu olarak doğmuştur. Türk mitolojisinde kurt ve kartalın önemli yeri vardır.

Gök-Türkler gökte «gök tanrıları», yerde de «toprak tanrıları» olduğunu kabul ederdi. En eski mitolojiler Eski Mısır, Asur ve Babil mitolojileridir. Mısır mitolojisinde tanrılar insan, hayvan karışımıdır ve tanrı sayısı pek fazladır Firavunlara da tanrı gözüyle bakılır. İran mitolojisi de Zerdüşt’ün kitabına bağlıdır.

Sözlükte "mitoloji" ne anlama gelmektedir?

1. Mitleri, doğuşlarını, anlamlarını yorumlayan, inceleyen bilim.
2. Bir ulusa, bir dine, özellikle Yunan, Latin uygarlığına ilişkin mitlerin, efsanelerin tümü.

Bilinen Mitolojiler

Bilinen mitolojilerin en başında Türk Mitolojisi yani Tengricilik ve Şamanizm öğeleri barındıran Asena, Umay gibi kavramlarla nam salmıştır.Ayrıca Yunan Mitolojisi, Roma Mitolojisi ve Mısır Mitolojisi'nin yanında İskandinav Mitolojisi ve tabiki Odin (Odin bazı İskandinav bilim insanlarının yaptığı araştırmalara göre Türk olduğu, Türk Mitolojisinin bir parçası olduğu iddaa edilmektedir.) önemli mitolojilerdir.

Türk mitolojisi

Türk mitolojisi Tengricilik ve Şamanizm öğeleri barındırır ve Türk kültürü ile sosyal öğelerini yansıtan hikayelerden oluşur. Göçlerin yaşanmasıyla birlikte Türk mitolojisinde İslami semboller de görülmeye başlanır.
Türk mitolojisinin bilinen en eski kaynaklarından biri de 10. yüzyılda el yazısıyla yazılmış olan Irk Bitig’dir. Göktürkçe bir kitaptır.
Türk mitolojisindeki önemli tanrıları kimlerdir?
1) Tengri: Kök Tengri ya da Gök Tanrı, eski Türk dininde bilinen ilk tanrıdır. Yüce ve yaratıcı olarak bilinir.
2) Umay: Doğurganlık ve bekaret tanrıçasıdır.
3) Öd Tengri: Zaman tanrısıdır.
4) Boz Tengri: Yeryüzünün ve bozkırların tanrısıdır.
5) Kayra: Göklerin, havanın, uzayın, ışığın ve hayatın tanrısıdır.
6) Ülgen: İyilik tanrısıdır.
7) Erlik: Ölüm ve yeraltı dünyası tanrısıdır.
8) Ay Dede: Ay tanrısıdır.
9) Gün Ana: Güneş tanrıçasıdır.
Türk mitolojik öğeleri nelerdir?
Bozkurt, Ay, Yıldız, Su, Işık, Ateş, Şahmeran, Ağaç vb.

Yunan mitolojisi

Yunan mitolojisi, antik Yunan tanrıları, kahramanları, doğası, ritüelleri ve geleneklerini içeren mitlerin tümüdür. Yunan mitolojisi, antik Yunan’da dinin bir parçası olarak görülmekteydi.
Yunan mitleri, dünyanın oluşumunu, tanrı ve tanrıçalarla kahramanların ve mitolojik canlıların hayatlarını ve maceralarını açıklama amacı güder.
Bu mitler sözlü anlatım geleneği ile kuşaktan kuşağa aktarılmıştır ve günümüzde Yunan mitolojisi, antik Yunan edebiyatı sayesinde bilinebilmektedir. Bilinen en esik Yunan edebi eseri Homeros’un İlyada ve Odysseia adlı epik şiirleridir ve Truva Savaşı ile sonrasını anlatır.
Yunan mitolojisindeki önemli tanrıları kimlerdir?
1) Zeus: Baş tanrı, gökyüzü ve hava olayları tanrısı
2) Poseidon: Denizlerin, okyanusların ve depremlerin tanrısı
3) Hades: Yeraltı tanrısı
4) Hephaistos: Demircilik ve ateş tanrısı
5) Ares: Savaş tanrısı
6) Hermes: İletişim ve yolculuk tanrısı
7) Dionisos: Şarap ve eğlence tanrısı
8) Artemis: Bakirelik, avcılık ve ay tanrıçası
9) Afrodit: Aşk ve güzellik tanrıçası
10) Athena: Bilgelik ve savaş tanrıçası
11) Hera: Evlilik, bereket ve aile tanrıçası
12) Apollon: Işık, sanat, sağlık tanrıçası
Yunan mitolojik öğeleri nelerdir?
Pegasus, Lethe, Şimşek, Yeraltı dünyası, Olimpos, Titanlar vb.

Yunan mitolojisindeki ilk kadın nasıl yaratıldı?
Tanrılar tanrısı Zeus, Prometheus’un verdiği akıllar insanlığı şımartınca topluma ceza vermeye karar verdi. Zeus’un sadece erkeklerden oluşan topluma vermeyi düşündüğü ceza, aralarına bir kadın göndermekti. Bunun için ise oğlu Hephaistos’tan yardım istedi.
Hephaistos babasının isteğini yerine getirmek için kolları sıvadı. Çamuru su ile yoğurdu ve Olympos’un en güzel tanrıçası ve kendi karısı Afrodit’i model alarak oldukça güzel bir kadın vücudu yarattı.
Çamurdan heykelini bitirdiğinde, kalbine kıvılcım koydu. Heykelin gözleri açıldı, hareket etmeye ve konuşmaya başladı. Tüm tanrı ve tanrıçalar onu süslemeye başladılar. Ona elbiseler, takılar ve daha birçok hediye verdiler.
Bu nedenle de ona, Rumca “bütün armağan” anlamına gelen Pandora adını taktılar.

Roma mitolojisi

Roma mitolojisi, antik Roma halkının geleneksel hikayelerinden oluşur ve efsaneleri, dini sistemi ele alır. Roma mitolojisinin etkileri Roma görsel ve yazılı sanatlarında da görülür. Yunan mitolojisi ile pek çok yönden benzerlik gösterir.
Roma mitolojisindeki önemli tanrıları kimlerdir?

1)Apollon: Güneş, müzik, şifa ve kehanet tanrısı
2) Ceres: Ekin ve Hasat tanrıçası
3) Cupid: Aşk tanrısı
4) Diana: Ay ve avcılık tanrıçası
5) Dis: Yeraltı dünyasının tanrısı
6) Juno: Kadın ve doğum tanrıçası
7) Jüpiter: Tanrıların kralı gökyüzü yıldırım şimşek tanrısı
8) Mars: Savaş tanrısı
9) Merkür: Ticaretin hırsızların tanrısı
10) Minerva: Bilgelik, bilim, zanaat, savaş tanrıçası
11) Neptün: Deniz tanrısı
12) Venüs: Güzellik ve aşkın tanrıçası

Mısır mitolojisi

Mısır mitolojisi, antik Mısır mitlerinden oluşur ve bu mitlerde Mısır tanrılarının eylemleri anlatılarak dünyayı anlamaya çalışılır. Bu mitler antik Mısır dininin de önemli bir parçasıdır.
Bu mitler ağıtlarda, ritüel metinlerinde, cenaze metinlerinde ve tapınakların dekorasyonlarında da yer alır. Mısır mitolojisi doğadaki döngülerden ilham alır.
Özellikle yaratılış hikayeleri Mısır mitolojisinde önemli bir unsurdur; evrenin yaratılışı ve kaostan doğuşu ile ilgili mitler Mısır mitolojisinin temelidir.
Mısır mitolojisindeki önemli tanrıları kimlerdir?
1) Amon: Baş tanrı
2) Ra: Güneş tanrısı
3) Anubis: Ölülerin tanrısı
4) Osiris: Yeraltı dünyası ve diriliş tanrısı
5) İsis: Hayat ve ölüm tanrıçası
6) Horus: Gök tanrı
7) Seth: Kaos, şiddet, çöl tanrısı
8) Thoth: Bilgelik tanrısı

İskandinav Mitolojisi ve Odin

İskandinav mitolojisinde “baş tanrı”, “tüm tanrıların babası” olarak anılan savaş, ölüm, şiir ve bilgelik tanrısı Odin, renkli olduğu kadar insanın kafasında soru işaretleri yaratan hikayelerin de baş kahramanıdır. Bor ve Bestla’nın üç oğlunun en büyüğü olan Odin, kardeşleri Vili ve Ve ile yaratılışın önemli birer parçaları olarak karşımıza çıkarlar.

İlk Aesir tanrıları olan üç kardeş birlikte dünyayı yarattıktan sonra, ilk insan çift Askr ve Embla’ya, Odin ruh, Vili akıl Ve ise görme, duyma ve işitme yetileri verir. İlk tanrılardan olmalarına rağmen Vili ve Ve pek aşina olunmayan isimlerdir. Odin gibi popüler bir ağabeyiniz olursa isimlerinizin arka planda kalması normal olsa gerek. Yakın dönemde yapılmış en çok bilinen tasvirinde Odin, her kapısından 960 savaşçının geçebildiği 640 kapılı sarayı Valhalla’da, oturduğunda dokuz dünyada olanları görebildiği tahtı Hlidskjalf’ta çizilmiştir.

İki yanında kurtları Geri (Açgözlü) ve Freki (Yırtıcı) ile yanı başında iki kuzgunu Huginn (Düşünce) ve Muminn (Hafıza) bulunmaktadır. Kuzgunlar her gün dünyanın dört bir yanını dolaşıp, Odin’i olan biten hakkında bilgilendirirler. Odin’in elinde ise hedefini hiç ıskalamayan, Dünya Ağacı (World Tree) Yggdrasil’in kutsal külünden yapılmış ve üzerinde kendi yazdığı büyülü rünlerin olduğu mızrağı Gungnir’i tutmaktadır. Kurtlar ve kuzgunların yanı sıra Odin’in bir de atı bulunmaktadır.

 Kaynaklar:
www.tdk.gov.tr
https://www.britannica.com/list/11-egyptian-gods-and-goddesses
https://en.wikipedia.org/wiki/Egyptian_mythology
https://www.nedir.com/mitoloji

0 yorum:

Yorum Gönder